|
BENİM EN İYİ DOSTUM : PİPOM
Tanınmış bir şarkıcımız (Rahmetli Tanju Okan ) “Benim en iyi dostum
içkim sigaram” diye gönüllerde taht kurmakla beraber, bir erkeğin en
iyi dostu yine de piposudur. Bu dostluk yaşamının en sıkıntılı
günlerinde bile bozulmadan devam eder.
İlk piponun satın alınması ile zevkli bir macera başlamaktadır.
Karısının “ya ben, ya da pipon !” ultimatomu ile karşılaşan pipoya
yeni başlayan erkeğin yapacağı en iyi iş bavulunu toplayıp çekip
gitmektir. Çünkü gerçekte karısı kendisini değil perdelerini tercih
etmesini istemektedir. Pipolarla olan bu dostluk bir ömür boyu devam
eder. Pipoya olan düşkünlüklerini ebediyen devam ettirmek isteyenler
ciddi ve kararlı bir şekilde işe girişmelidir.
Pipo içenler cennetine atılacak ilk adım büyük önem taşır. Ya tütün
imparatorluğunun sarayında bir sevgili olunacak, ya da basit bir
tütünkeş olarak kalınacaktır.
Hatırı sayılacak derecede büyük üne sahip bir Dunhill veya Chataton,
CBD veya Peterson piposu dünyanın bütün tütüncü dükkânlarından kolayca
sağlanabilir. Ancak, her ülkede bu ünlü markalar bulunmayabilir.
Ayrıca ucuz olmadıklarından da herkes bunları satın alamıyabilir.
Fakat yine de “pipo var- pipocuk var” gerçeği hatırdan çıkarılmayarak,
olanaklı ise, işe başlarken birinci sınıf bir markanın iyi bir piposu
sağlanmalıdır. Ayrıca alınacak ilk pipo Bruyére ağaçından, ağızlığı
ise doğal kauçuktan olmalıdır.
Pipoya yeni başlayan biri için tek pipo çok azdır. Pipolarla olan
yaşantımızda bir tek pipoya bağlı kalmamak gerekir. İki adedi ise
yeterli değildir. Üç tanesi idare eder. En azından dört olmalıdır.
Yeterli sayıda pipoya insan asla sahip olamaz. Bütün gün aynı pipoyu
tüttüren yeni meraklının piposu akşama doğru nemlenecek ve çok kötü
kokacaktır. En iyi tütün bile zevk vermeyecektir. Zaten bir tek pipoyu
sürekli kullanan biri zevksizin biridir. Bu nedenle dfe devamlı pipo
içen erkeğin yanında en az iki piposu bulunmalıdır. Bir tanesi soğumak
ve kurumak üzere dinlendirilirken diğeri kullanılmalıdır. Gün boyunca
tüttürülen pipolar akşamları muhakkak temizlenerek dinlendirilmelidir.
Pipo içme zevki arttıkça 4 adet piponun yeretsiz kaldığı görülür ve 7
adet pipoya gerekseme duyulmaya başlanır. Bir düzineye sahip olunca da
artık pipocular sınıfına dahil olmak için yol yarılandı demektir.
Pipo içmek lüks değildir. Eğer bir gün yolunuz Avrupa’ya, sözgelişi
Almanya’ya düştüğünde her hangi bir tütüncü dükkânında adamın birinin
1.000.- DM’a pipo satın aldığına tanık olursanız emin olunuz ki bu
kişi bir petrol zengini veya milyoner değildir. O bütün bir yıl bir
çok gereksinmelerinden fedakârlık ederek kaliteli bir pipo satın almak
için para biriktirmiş vasat bir pipo meraklısıdır.
Bazıları ucuz ev, ucuz otomobil, ucuz şarap, ucuz tatil, ucuz kadın
gibi ucuz şeylerden hoşlanırlar. Bedava yaşamak isterler. Bu yüzden de
ucuz pipo alırlar. Ancak, bu pipolar kötü ağaçtan yapıldığından
kullanışlı değildirler. Ancak, iyi bir piponun içinde tütünün kokusu,
aroması ve tadı belirir. İçim zevki doğar. Pipoya ilk başlayanlar için
alınması gereken orta ayarda bir pipo Almanya’da 20.- DM ile 30.- DM
arasında, yırdumuzda ise 500 – 1000.- TL arasında değişen fiyatlarda
satılmaktadır. Ünlü İngiliz firması GBD’nin 1971 yılında piyasaya
çıkardığı “Prince of Wales” marka yeni bir pipo çeşidi ilk başlayanlar
için ideal bir pipodur.
Bugün dünyada en sevilen ve tutulan pipolar Bruyére ağacından
yapılanlardır. Bu cins pipolara İngiltere’de Briar denilmektedir.
İnsanlar ağaçtan yapılmış pipoları XVII. Yüzyıldan beri
kullanmaktadırlar. Pipo yapımında önceleri kayın, ceviz, yabani kiraz
gibi ağaçlardan yayarlanılırdı. Fakat bu ağaçlardan yapılan pipolar
istenilen içim zevkini vermekten oldukca uzaktı. 1850 yıllarında
Fransa’nın Saint Claude-Sur Bienne şehrinde oturanlar o yörede yetişen
bruyére ağacından pipo yaptılar ve tutulduğunu görünce de işi bir
sanayi haline getirdiler.
Bit tür fundalık olan bruyére Akdeniz bitki topluluğundan bodur bir
ağactır. Kültür bitkisi olmadığından fidanlıklarda yetiştirilmesine
çok çalışıldığı halde bütün çabalar boşa gitmiştir. Amerikalılar bile
Florida da aynı doğa ve toprak koşullarını uyguladıkları halde
yetiştirmeyi başaramamışlardır. Bruyére; Tunus, Cezair, Fas, İspanya,
İtalya, Dalmaçya, Korsika, Sardunya, Kanarya Adaları, Yunanitan ve
Türkiye gibi Akdeniz ülkelerinde doğada kendi kendine yetişir. Bu
ağacın köklerindeki yumrulardan pipo yapılmaktadır.
Kökler kış başlangıcında sökülerek temizlenir ve yaza kadar saklanmak
üzere yeniden gömülür. Bu arada belli zamanlarda sulanır. Yaz gelince
çukurdan çıkarılarak “Coupeur” denilen mesleğinin ehli ustalarca
şekillendirilir. Bu şekillere “Ebauchons” denir. Bugün dünyada çoğu
İtalyan olan 50 kadar meşhur coupeur vardır. Bu ustalar kuşaktan
kuşağa aktarılan bilgi ve becerilerini büyük bir sır halinde
saklarlar.
Ebauchons’ların 30 ayrı standart büyüklüğü vardır. Ve ayrıca
kalitelerine göre de extra, prima, race, secunda diye dörde
ayrılırlar. En kaliteli pipolar 30 ile 60 senelik ağaçlardan
yapılanlardır. Bunlar tabii ki çok pahalıdır.
Gömülü bulunduğu çukurdan çıkarılan bruyére kökleri bir yıl daha
bekletildikten sonra pipo olmak üzere işlenirler. Yapılan pipolar
tekrar bir kalite kontrolünden geçirilir. İngiltere ve Fransa’da A, B,
C, Mixte Anglais, Mixte Français, ikinci seçim, üçüncü seçim, dördüncü
seçim ve artık olmak üzere 8 kalite çeşidi vardır.
Bütün bu bilgilerden sonra bir pipo alırken ayrıca ağızlığın girdiği
yerden başlayan ve hazneye açılan kanalın çok dar olmamasına dikkat
etmek gerekir. Bu kanalın pipo haznesinin tam dibine yatay olarak
açılması gerekir. Kanalın ağzı eğer hazne tabanından biraz yüksek veya
düşük ise piponuz değersiz demektir. Devamlı olarak dipte nem bırakır.
Pipo ağızda taşınan bir baton olmadığından, alırken dikkatli bir
bicimde yüzümüze yakışanı seçmek gerekir. Bu yüzden de pipo tiplerini,
yâni meraklıların deyimiyle “fassons”ları bilmek gerekir. Briar
pipoların klasik tipleri şunlardır.
1- Billard (Genellikle “London form” diye bilinir) 2- Dublin 3- Pot 4-
Stand up poker 5- Churcwarden 6- Lovat 7- Liverpool (yumurta da denir)
8- Apple 9- Prince (eskiden domates denirdi)
Yelken kullanırken, golf oynarken, spor arabası kullanırken, kamping
yaparken tercih edilen stortif tipler ise şunlardır:
1- Cad (Haiti) 2- Buldog 3- Bullcap 4- Army 5- Bent Army 6- Bent 7-
Bent Albert 8- Bent Rhodesian 9- Panel Billard 10- Panel Apple 11-
Panel Prince 12- Panel Bullcap
Yeni bir pipo bir çocuk gibi eğitilmelidir. İngilizler bu devreye
“breaking in” derler. Birinci Dünya Savaşı’ndan önce zenginler bu
eğitim için uşaklarını görevlendirirlerdi. Yeni pipoya bir de fazladan
ağızlık alınır, bu ekstra ağızlık biraz tütünle beraber uşağa
verilirdi. Bu eğitimin amacı pipoyu yanma sürecine alıştırmaktır.
Bruyére ağacı organik bir madde olduğundan yüksek sıcaklıkta kolayca
yanabilir. Yavaş yavaş ve kurala uygun çekişlerle pipo haznesinin
içinde kömürden bir izolasyon tabakası oluşur. Zamanınızda ise bu
işlem Avrupa ve Amerika’nın bir çok tütüncü dükkânlarında mekanik
olarak yapılmaktadır. Bu na ek olarak bazı kimseler yeni pipolarının
içini ayrıca viski, sherry, limon suyu, portakal suyu, bal, rom, siyah
bira veya normal içme suyu ile ovarlar. Bu işlemlerin hiç biri pipoya
zarar vermez. Aksine daha iyi bir içim sevki hazırlar.
Yeni piponuzu ilk kez kullanırken haznenin ancak, bir bölü üçünü
doldurun. Haznenin dibi duman kanalının tıkanmaması için gevşek,
yukarı doğru ise sıkı doldurulmalıdır. Ayrıca pipoyu sol elimizle
hafifce cevirmek gerekir. Böylelikle tütün daha iyi bir şekilde
hazneye yerleşir. Bir nefes çektiğimiz zaman yavaş bir direnme
hissedersek pipomuz iyi doldurulmuş demektir. Artık tütün
ateşlenebilir.
Ateşleme için kibrit kullanılmalıdır. Pipo için özel olarak yapılan
gaz çakmakları da kullanılabilir. Benzinli çakmaklar ise pipoya
zararlıdır. Kibritin alevini tütünün bütün yüzünde gezdirirken,
ağızlıktan yavaşca ve ihtiyatlı olarak nefes çekmek gerekir.
Tütün yanmaya başlar. Pipo tüter ve artık başlanmıştır. Yanan tütün
kabarınca pipo maşası ile hafifce bastırınız. Yavaş yavaş tüttürmenize
karşın piponuz kızarsa yine maşa ile tütün dikkatlice dibe doğru
bastırılır. Ancak, sıkı bastırmamaya dikkat etmeliyiz. Yoksa tütün
sıkışır, pipo söner. Şunu unutmamak gerekir ki kızan pipo dilinizi
yaktığı zaman kabahat pipoda değil sizdedir.
Sonuç olarak şu kurallara uyduğumuzda pipomuzdan istediğimiz zevki
alırız.
1- Pipoyu huzur içinde içmelisiniz. Dumanını yavaş yavaş sanki onunla
nefes alınır gibi çekmelisiniz. Piponuzu zaman zamanağızdan çıkarınız.
2- Mümkünse birinci kalite pipoları kullanınız ve bunlardan en az 7
tanesine sahip olunuz. Pipo edinirken asla cimrilik göstererek ucuz
olanlardan almayınız.
3- Yüzünüze uyan bir pipo almaya dikkat ediniz. Bu yüzden bir aynaya
bakarak tipinize en yakışanı seçiniz.
4- Piponuzu asla filimlerdeki gibi ayakkabı topuğu, masa kenarı, kül
tablası gibi sert şeylere vurarak içindekilerini çıkarmayınız.
5- Size sunulan her tütünü piponuza doldurmayınız.
6- İyi ve kaliteli tütün içiniz. Hoşunuza giden iyi ve kaliteli tütünü
bulana kadar arayınız ve deneyiniz. Bulduğunuz zaman stokunuzu
imalattan çıktığındaki gibi taze ve kendi nemini korur halde tutmaya
çalışınız.
7- Yanınızda bir pipo maşası ve temizleyicisi bulundurunuz.
8- Piponuza içeceğiniz kadar tütün doldurunuz ve doldurduğunuz tütünün
tümünü içiniz. Piponuzda asla sönmüş tütün bırakmayınız. İyice
temizliyerek kaldırınız. Diğer piponuzu kullanınız.
9- Piponuzun ağızlık kısmını sağa doğru yani saat yönüne, çevirerek
hafifce çekerek çıkarınız. Pipo sıcakken ağızlık çıkarılmamalıdır.
Yine aynı yöne çevirerek bu sefer hafifce bastırarak içeri sokunuz.
10- Piponuzu daima temiz tutunuz
Bir çok pipo yapan kurum vardır. Fakat yüksek kalitesi ile aşağıdaki
markalar belirgin bir üstünlük göstermektedir.
Danimarka : Stanwell
Almanya : Vauen, Oldenkott, Dobbelmann, Donikotea
İtalya : Savinelli, Tagliabu
Belçika : Hilson
ABD : Kaywoodie
İngiltere : Dunhill, Charaton, GBD, BBB, Parker, Peterson, Orlik,
Lomoy, Loewe Livic, Ben Wade
Fransa : Dr. Plumb, Ropp, Chap, Butz-Choquin, Chacom, Jeantet
|
